Handhaving milieuwetten in Zuidoost-Utrecht
Handhavers van de Milieudienst Zuidoost-Utrecht voeren periodiek milieucontroles uit bij bedrijven. De Milieudienst werkt hiervoor met een regionale handhavingsstrategie. Tijdens de bedrijfsbezoeken wordt gecontroleerd of bedrijven zich aan de milieuvoorschriften houden. De controles richten zich op allerlei milieuregels zoals bijvoorbeeld voor: het afvoeren van afval, het opslaan van gevaarlijke stoffen, het voldoen aan geluidsnormen en keuringen van voorzieningen zoals stookinstallaties. Bij een overtreding van de milieuregels, moet de Milieudienst ervoor zorgen dat het bedrijf deze opheft. De manier waarop dit gebeurt, is vastgelegd in de handhavingsstrategie.
Handhavingsstrategie
In 2004 is de handhavingsstrategie van kracht geworden en treedt de gemeente ‘strenger’ op dan voor die tijd. Bij een overtreding staat nu al in de eerste brief dat de gemeente een dwangsom kan opleggen. Bedrijven moeten de overtreding direct opheffen om te voorkomen dat de gemeente overgaat tot het opleggen van een dwangsom.
De Milieudienst bekijkt bij iedere overtreding wat de juiste aanpak is. Als er ernstige milieuschade dreigt, zal er nog sneller opgetreden worden dan bij de hierboven beschreven manier. Er wordt dan meteen een dwangsom opgelegd.
In de handhavingsstrategie staat vermeld welke acties passend zijn als overtredingen niet op tijd opgeheven worden, en hoe hoog de dwangsombedragen zullen zijn. De strategie is opgesteld, omdat er landelijk behoefte is aan een professionelere aanpak van de handhaving.
Planningsmethode
Voor de planning van de bedrijfscontroles gaat de Milieudienst methodisch te werk. Eerst is een probleemanalyse gemaakt. Hieruit kwam naar voren dat de volgende milieu-onderwerpen in de regio Zuidoost-Utrecht van belang zijn: luchtverontreiniging, veiligheid, geluid, energie en afval. Bij de planning houdt de Milieudienst rekening met de mogelijke milieubelasting van bedrijven op deze aspecten. De frequentie van de bedrijfscontroles is hiervan afhankelijk, maar kan verminderen als bedrijven de milieuvoorschriften goed naleven. Bedrijven die regels overtreden, krijgen vaker controles dan bedrijven die het goed doen. Bij bedrijven die te maken hebben met het aspect veiligheid, vindt jaarlijks een controle plaats.
De consequenties voor de bedrijfsbezoeken zijn als volgt:
- De risicobedrijven en de zwaardere bedrijven (categorie 4) worden jaarlijks bezocht;
- Bedrijven die als gevolg van de activiteiten onder categorie 3 vallen, zullen volgens de nieuwe planningsmethode met het bonus-malussysteem te maken krijgen. Bij bonus betekent dit dat het bedrijf zich houdt aan de milieuregelgeving en pas 3 jaar later weer wordt gecontroleerd. Bij malus betekent dit dat het bedrijf zich niet aan de milieuregels houdt met als gevolg dat het bedrijf het eerstvolgende jaar weer bezocht wordt;
- Categorie 1 en 2 bedrijven worden projectmatig op thema’s gecontroleerd.
Koppeling handhavingsstrategie en nieuwe planningsmethode
Er is ook een koppeling tussen de handhavingsstrategie en de planningsmethode. Het bonus-malussysteem, dat voor de categorie 3 bedrijven geldt, zal in de volgende situaties worden toegepast:
- Malus-systeem: dit wordt ten eerste toegepast bij overtredingen waarop de Milieudienst volgens de nieuwe handhavingstrategie direct reageert met een aankondiging van een dwangsom, en ten tweede bij bedrijven die de afspraken niet zijn nagekomen tijdens de eerste hercontrole (bij overtredingen waarop de Milieudienst niet meteen een voornemen dwangsom stuurt).
- Bonus-systeem: Dit past de Milieudienst in alle andere gevallen toe.
Bevoegdheden handhavers
Om te controleren of bedrijven zich aan de regels op grond van de Wet milieubeheer houden, heeft de Milieudienst handhavers aangesteld. In de Algemene wet Bestuursrecht (Awb) en de Wet milieubeheer (Wm) is vastgelegd wat deze handhavers mogen doen om aan de nodige informatie te komen.
De belangrijkste bevoegdheden zijn de volgende:
- een handhaver mag informatie vragen;
- een handhaver mag onderzoek verrichten en verpakkingen openen;
- een handhaver mag zonder toestemming een bedrijf binnen gaan;
- een handhaver mag alle zakelijke gegevens inzien en kopiëren;
- iedereen is verplicht een handhaver alle medewerking te geven (voor zover dit ‘redelijkerwijs’ is).
Er bestaan ook handhavers die op grond van het strafrecht mogen optreden, zogenaamde BOA’s (bijzondere opsporingsambtenaren). De Milieudienst heeft geen BOA’s in dienst. Wanneer er bij een bedrijf reden is om strafrechtelijk op te treden, wordt hiervoor contact gezocht met de politie.
Datum actualisatie: 24 oktober 2009