Asbest is lange tijd gezien als ideaal materiaal met vele nuttige toepassingen. Pas later werden de risico's van asbest bekend.
Wat is asbest?
Asbest is een verzamelnaam voor mineralen die zijn opgebouwd uit microscopisch kleine, naaldachtige vezels. De vezels werden tot diverse toepassingen verwerkt: cement, hard en zacht plaatmateriaal, koord, rempakkingen enzovoort. Asbest is gebruikt om zijn goede eigenschappen. Het is bijvoorbeeld sterk, slijtvast, bestand tegen zuren en hoge temperaturen, isolerend en bovendien goedkoop. De meest toegepaste soorten zijn wit asbest (chrysotiel), bruin asbest (amosiet) en blauw asbest (crocidoliet). Het materiaal is onder andere veel gebruikt in de woningbouw. Pas later werd bekend dat het bewerken en het gebruik van asbest grote risico’s voor de gezondheid met zich meebracht. Toepassing en verkoop van asbest zijn daarom sinds 1 juli 1993 verboden.
Asbest in en om het huis
Zijn in uw huis asbesthoudende materialen aanwezig? Asbest kan toegepast zijn als golfplaat, vloerbedekking of -zeil, isolatiemateriaal, zachtboard, bekleding van kanaaldoorvoeren, in en onder CV ketels enzovoort. Met het blote oog kan niet worden beoordeeld of een materiaal asbestvezels bevat. Zekerheid wordt pas verkregen na bestudering van het materiaal onder een microscoop door een specialist. Voor het controleren van uw woning op asbestverdachte materialen, kunt u een bestand downloaden dat u helpt bij het herkennen van asbest.
Asbest in de bodem
Omdat asbest in het verleden veel is toegepast in en om gebouwen, wordt ook regelmatig asbest aangetroffen in de bodem. Vooral op sloop-, bouw- en herinrichtingslocaties of na branden, stortingen en slootdempingen. Als er sprake is van normaal gebruik van de bodem en de verontreiniging zich onder een leeflaag bevindt, is asbest te vergelijken met andere immobiele stoffen (zoals zware metalen). Er zijn dan geen risico's te verwachten. Is dit niet het geval, dan kan een bodemsanering noodzakelijk zijn. Het uitgangspunt bij asbestsaneringen is gericht op het voorkomen van gezondheidsrisico's door verspreiding van asbestvezels vanuit de bodem naar de lucht. Als een locatie verdacht is op het voorkomen van asbest, zal allereerst een uitgebreid bodemonderzoek moeten worden uitgevoerd. Hier zijn speciale protocollen voor ontwikkeld, de NEN (Nederlandse Norm) 5707 (Bodem – Inspectie, monsterneming en analyse van asbest in bodem en partijen grond) en de NEN 5897 (Monsterneming en analyse van asbest in onbewerkt bouw- en sloopafval en recyclinggranulaat). Meer informatie over bodemonderzoek en bodemverontreiniging kunt u hier vinden.
Wat zijn de risico’s?
Als asbesthoudende materialen worden bewerkt of op een andere manier beschadigd raken, kunnen voor het oog onzichtbare vezels vrijkomen. Zonder beschermende maatregelen kunnen de zwevende vezels worden ingeademd, diep in de longen doordringen en op termijn bepaalde vormen van longkanker veroorzaken. Vaak zitten er jaren tussen het inademen en het moment van ziek worden. Naar schatting sterven jaarlijks circa 700 mensen aan kanker, veroorzaakt door (vaak beroepsmatige) blootstelling aan asbest. Voor meer informatie over gezondheidsrisico’s kunt u contact opnemen met de GGD.
Datum actualisatie: 21 januari 2010